سرعت اینترنت من چقدر است؟ راهنمای تست سرعت و رفع کندی اینترنت

همه‌ی ما این تجربه را داشته‌ایم: اینترنت بسته‌ی پرسرعت خریده‌ایم اما ویدیو مدام قطع می‌شود و صفحات دیر باز می‌شوند. سؤال اول این است که واقعاً چقدر سرعت داریم و سؤال دوم اینکه چرا با چیزی که خریده‌ایم فرق دارد. در این راهنما هر دو را پاسخ می‌دهیم.

مهم‌ترین سوءتفاهم: مگابیت در برابر مگابایت

این تنها موردی است که بیشترین سردرگمی را ایجاد می‌کند. اپراتورها سرعت را بر حسب **مگابیت بر ثانیه (Mbps)** تبلیغ می‌کنند، اما برنامه‌های دانلود سرعت را بر حسب **مگابایت بر ثانیه (MB/s)** نشان می‌دهند. هر بایت برابر ۸ بیت است، پس:

• اینترنت ۱۶ مگابیتی → حداکثر حدود ۲ مگابایت بر ثانیه دانلود
• اینترنت ۲۴ مگابیتی → حداکثر حدود ۳ مگابایت بر ثانیه
• اینترنت ۵۰ مگابیتی → حداکثر حدود ۶.۲ مگابایت بر ثانیه
• اینترنت ۱۰۰ مگابیتی → حداکثر حدود ۱۲.۵ مگابایت بر ثانیه

پس اگر روی اینترنت ۱۶ مگابیتی سرعت دانلود ۲ مگابایت می‌بینید، شما دقیقاً همان چیزی را می‌گیرید که خریده‌اید. این نکته به‌تنهایی جواب نیمی از شکایت‌های «اینترنتم کنده» است.

سه عددی که در تست سرعت می‌بینید

سرعت دانلود

مهم‌ترین عدد برای بیشتر کاربران؛ تعیین می‌کند چقدر سریع صفحات باز می‌شوند و ویدیو بدون وقفه پخش می‌شود. برای تماشای ویدیوی Full HD حدود ۵ مگابیت و برای 4K حدود ۲۵ مگابیت لازم است.

سرعت آپلود

برای ارسال فایل، بارگذاری ویدیو و مهم‌تر از همه تماس تصویری اهمیت دارد. اگر در تماس ویدیویی تصویر شما برای طرف مقابل کند است، مشکل از آپلود شماست نه دانلود.

پینگ (تأخیر)

پینگ یعنی چند میلی‌ثانیه طول می‌کشد تا یک بسته‌ی داده به سرور برسد و برگردد. برای بازی آنلاین و تماس صوتی، پینگ از سرعت دانلود هم مهم‌تر است:

• زیر ۳۰ میلی‌ثانیه: عالی، مناسب بازی رقابتی
• ۳۰ تا ۶۰: خوب، برای اکثر کاربردها بی‌نقص
• ۶۰ تا ۱۰۰: قابل قبول، در بازی محسوس است
• ۱۰۰ تا ۱۵۰: ضعیف، تماس تصویری دچار تأخیر می‌شود
• بالای ۱۵۰: بازی آنلاین عملاً غیرقابل استفاده

چطور تست سرعت درست بگیریم؟

خیلی‌ها تست سرعت را اشتباه انجام می‌دهند و بعد نتیجه‌ی گمراه‌کننده می‌گیرند. برای تست دقیق:

• همه‌ی دانلودها و به‌روزرسانی‌های در حال اجرا را متوقف کنید.
• برنامه‌های پس‌زمینه و پخش ویدیو را ببندید.
• اگر روی وای‌فای تست می‌کنید، به مودم نزدیک شوید و بین شما و مودم دیوار نباشد.
• دستگاه‌های دیگر خانه را موقتاً از شبکه جدا کنید.
• تست را در دو زمان متفاوت (مثلاً ظهر و نیمه‌شب) تکرار کنید تا اثر شلوغی شبکه را ببینید.
• حداقل سه بار تست بگیرید و میانگین را ملاک قرار دهید.

چرا اینترنت کند است؟ ۷ دلیل رایج

• شلوغی شبکه در ساعات پرمصرف (معمولاً ۲۰ تا ۲۴)؛ سرعت واقعی افت می‌کند.
• فاصله‌ی زیاد از مودم یا وجود دیوار بتنی؛ سیگنال وای‌فای ضعیف می‌شود.
• تداخل کانال وای‌فای با مودم همسایه‌ها، به‌خصوص در باند ۲.۴ گیگاهرتز.
• اتمام حجم بسته و افت به سرعت پایه‌ی اپراتور.
• استفاده‌ی هم‌زمان چند دستگاه از پهنای باند مشترک.
• مودم قدیمی که از استانداردهای جدید وای‌فای پشتیبانی نمی‌کند.
• مشکل در خط تلفن یا کابل‌کشی ADSL که نیاز به بررسی فنی دارد.

راهکارهای عملی افزایش سرعت

• اگر مودم شما باند ۵ گیگاهرتز دارد، گوشی را به آن وصل کنید؛ سریع‌تر است هرچند برد کمتری دارد.
• مودم را در مرکز خانه و روی ارتفاع قرار دهید، نه گوشه‌ی زمین یا داخل کمد.
• مودم را ماهی یک بار ری‌استارت کنید.
• در تنظیمات مودم کانال وای‌فای را به کانال خلوت‌تر تغییر دهید.
• برای کارهای حساس مثل بازی، از کابل شبکه به‌جای وای‌فای استفاده کنید.
• اگر پینگ بالاست ولی سرعت خوب است، مشکل معمولاً از مسیریابی اپراتور است نه مودم شما.